Prof. Dr. Ünal AYDIN

Prof. Dr. Ünal AYDIN

Genel Cerrahi Uzmanı

Randevu & Bilgi

0532 411 0501

Obezite & Uyku Apnesi Nedir?

Uyku apnesi; uyku halinde solunumunun sürekli durduğu ve başladığı potansiyel olarak ciddi bir uyku bozukluğudur. Birey, uyku sırasında yüksek sesle horluyorsa ve uykusunu aldığı halde kendini yorgun hissediyorsa, uyku apnesinden şüphelenilir. 3 ana tipe ayrılır. Bunlar; obstrüktif uyku apne sendromu, santral uyku apnesi ve kompleks uyku apne sendromudur.

Uyku bozukluğu olan bireyler sabahları baş ağrısı, sürekli yorgunluk, huzursuzluk ve huysuzluk şikayetinde bulunurlar. Gün içinde her an uykuya dalabilirler. Bu kişiler televizyona bakarken bile kolayca uykuya dalabilirler. Daha ciddi sorun, araba kullanırken uykuya dalma riskleridir.

Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS), obez bireylerde çok daha yaygındır. Obez kişilerin solunum yolunun büyük bademcikler ve boyundaki yağ artışı nedeniyle engellendiği; boğaz kaslarının uykuyla rahatladığında solunum yoluna baskı yaptığı düşünülmektedir. Bir bireyin boyun çevresi, uyku apnesinin iyi bir belirleyicisidir. Boyun çevresi ölçüsü 45 santimetre ve daha fazla olan obez erkeklerde ve boyun çevresi 40 santimetre ve daha fazla olan obez kadınlarda uyku apnesi riski daha yüksektir.

Uyku apnesi, günümüzde tehlikeli ve büyüyen bir sorun haline gelmiştir. Özellikle obezite vakalarının artması ile birlikte, obezite ve uyku apnesi arasında bir bağlantı olduğu görülmektedir. Bunun en kötü yanı, obezitenin yalnızca uyku apnesi ile ilişkili olmamasıdır. Aynı zamanda, uyku apnesinin yanı sıra uyku eksikliği sonucunda da insanlarda daha fazla yeme isteği oluşmaktadır. Açlık ve doyma hormonları ile uyku yoksunluğu arasında bir ilişki var gibi görünmektedir; ancak bu ilişkinin kesin yapısı açık değildir. Ayrıca, uyku apnesi olan bireyler genellikle yüksek kan basıncı, açlık glukozu ve yüksek kolesterole sahiptirler. Bu rahatsızlıkların hepsi uyku yoksunluğu ile birlikte daha da kötüleşebilir. Yani, bu kısır bir döngüdür. Obezite, özellikle de morbid obezite (BKİ>40),  uyku apnesine yol açabilir ve bu da, daha sonra kilo vermeye yol açan, beslenme alışkanlıklarını kontrol eden hormonların bozulmasına neden olur. Daha fazla kilo almaya, kan basıncının kötüleşmesine, glukoz intoleransı ve uyku apnesinin daha kötü hale gelmesine yol açar; döngü bu şekilde devam eder.

Uyku apnesi belirtilerinden biri veya daha fazlası olan obez kişiler, doktor randevusu alabilirler. Obezite tedavisinin hedefleri, bu hastalığın altında yatan nedenleri tedavi etmek, belirtiler ve olası komplikasyonları önlemektir. Obezitenin zemin hazırladığı uyku apnesi sorununu ortadan kaldırmak tedavinin amaçları arasında yer alacaktır. Özellikle aşırı kilolu veya obez olan kişiler için daha sağlıklı bir yaşam tarzı seçmek, uyku apnesi tanı prognozunu büyük ölçüde iyileştirir.